Տիգրան Գրիգորյան — Իմ Ռադիո https://imradio.armradio.am Հանրային ռադիոյի երիտասարդական ալիք Wed, 17 Jul 2024 11:03:23 +0000 hy-AM hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.5 https://imradio.armradio.am/wp-content/uploads/2024/02/fav.png Տիգրան Գրիգորյան — Իմ Ռադիո https://imradio.armradio.am 32 32 Գիտության շուրջ | Երկաթի դար․ Նժդեհ Երանյան https://imradio.armradio.am/2024/07/16/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%a5%d6%80%d5%af%d5%a1%d5%a9%d5%a5-%d5%a4%d5%a1%d6%80%e2%80%a4-%d5%b6%d5%b7%d5%a4%d5%a5%d5%b0/ Tue, 16 Jul 2024 13:22:35 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=13412 Երկաթի դարը նախնադարյան հասարակության կյանքի նախորդ փուլերի՝ քարի դարի և բրոնզի դարի համեմատ, խիստ կարճ է տևել․ հիմնական ժամանակագրական սահմանները մ․ թ․ ա․ 9-7-րդ դարերն են, երբ Եվրոպայի և Ասիայի նախնադարյան շատ ցեղեր արդեն ունեցել են երկաթի սեփական արտադրություն, և հիմք է դրվել դասակարգային հասարակությանն ու պետությանը։ Այս եզրն առաջին անգամ գործածել է դանիացի հնագետ Կ․ Յու․ Թոմսենը 19-րդ դարում։ Տարբեր ժամանակներում երկաթի արտադրության նախնական շրջան են ունեցել բոլոր ժողովուրդները, սակայն «Երկաթի դար» եզրը բնութագրում է միայն էնեոլիթում և բրոնզի դարում առաջացած քաղաքակիրթ ստրկատիրական պետությունների և ցեղերի կենսակերպը։

Հնագետ Նժդեհ Երանյանն իր խոսքում անդրադարձել է «Երկաթի դարի» պատմությանը՝ ներկայացնելով մի շարք հուշարձաններ, որոնք բացառիկ նշանակություն ունեն այս ժամանակաշրջանն ուսումնասիրելու համար։

]]> Գիտության Շուրջ | Ֆոտոլրագրություն․ Անի Գևորգյան https://imradio.armradio.am/2024/06/28/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d6%86%d5%b8%d5%bf%d5%b8%d5%ac%d6%80%d5%a1%d5%a3%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6%e2%80%a4-%d5%a1/ Fri, 28 Jun 2024 12:49:11 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=13247 Ֆոտոլրագրողի, վավերագրողի աշխատանքն ամբողջացնում է մամուլի առաջադրած ծրագրային խնդիրները։ Այն ոչ միայն լրացնում ու առավել տպավորիչ է դարձնում նյութի բովանդակությունը, այլ նաև, ըստ  էության, ներկայացնում է ինքնուրույն արժեք։ Փաստը՝ որպես մամուլի հիմնական կռվան, վավերագրողի և ֆոտոլրագրողի ձեռքում դառնում է անառարկելի պատմական ապացույց և իրեղեն վկայություն ապագայի համար։

Ֆոտոլրագրության և վավերագրության մասին զրուցել ենք լուսանկարիչ Անի Գևորգյանի հետ։

]]> Գիտության շուրջ | Արվեստի կառավարում․ Ալեքս Միրզոյան https://imradio.armradio.am/2024/06/12/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%a1%d6%80%d5%be%d5%a5%d5%bd%d5%bf%d5%ab-%d5%af%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%be%d5%a1%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%b4%e2%80%a4/ Wed, 12 Jun 2024 12:34:13 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=13093 Արվեստի մենեջմենթը վերաբերում է գեղագիտական, ստեղծագործական, կոմերցիոն, կազմակերպչական և իրավական խնդիրների կառավարմանը։ Արվեստի կառավարման մեթոդները, սակայն, էապես տարբերվում են շուկայի, տնտեսության և պետական համակարգի կառավարման մեզ հայտնի ձևերից։ Արվեստի կառավարման նպատակն է ստեղծել միջավայր, որտեղ հնարավոր կլինի իրագործել տարբեր նախագծեր։

Արթ մենեջեր Ալեքս Միրզոյանն իր խոսքում անդրադարձել է արվեստի կառավարման հիմնահարցերին, ներկայացրել նաև  ժամանակակից արվեստի և մշակույթի կոմերցիոն խնդիրները։

]]> Գիտության շուրջ | Էնոլոգիա․ Ամալյա Իսկանդարյան https://imradio.armradio.am/2024/06/06/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%a7%d5%b6%d5%b8%d5%ac%d5%b8%d5%a3%d5%ab%d5%a1%e2%80%a4-%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%ac%d5%b5%d5%a1-%d5%ab%d5%bd/ Thu, 06 Jun 2024 10:48:03 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=13008 Էնոլոգիան գինու մասին գիտությունն է․ տերմինը ծագել է οἶνος – գինի բառից ու վերաբերում է խաղողագործությանը և գինեգործությանը վերաբերող բոլոր հիմնարար խնդիրներին։ Այն առչվում է ինչպես նյութագիտությանը, օդերևութաբանությանը, բուսաբանությանը, այնպես էլ՝ տակառագործությանը, շուկայագիտությանը, առևտրին և համտեսի արվեստին։ Էնոլոգները զբաղվում են գինու վերլուծությամբ ՝ գերազանցապես հիմնվելով գիտական և զգայական բնութագրերի վրա: Այս ոլորտում շատ գինեգործներ ունեն առաջադեմ աստիճաններ քիմիայի, մանրէաբանության, կենսաբանության, սննդաբանության կամ դրանց առնչվող օժանդակ գիտաճյուղերում:

Գինու փորձագետ, էնոլոգ Ամալյա Իսկանդարյանը խոսել է գինու ստեղծման, Հայաստանում խաղողագրծությանը վերաբերող հարցերի մասին՝ անդրդառնալով նաև հայկական գինեգործության ավանդույթներին ու ժամանակակից դրսևորումներին։

]]> Գիտության շուրջ | Հեքիաթ․ Ալվարդ Ջիվանյան https://imradio.armradio.am/2024/05/27/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%b0%d5%a5%d6%84%d5%ab%d5%a1%d5%a9%e2%80%a4-%d5%a1%d5%ac%d5%be%d5%a1%d6%80%d5%a4-%d5%bb%d5%ab%d5%be%d5%a1/ Mon, 27 May 2024 13:21:04 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=12943 Հեքիաթները բանահյուսական ստեղծագործություններ են, որոնք աչքի են ընկնում խայտաբղետ սյուժեներով, չափազանցություններով ու հրաշապատում տարրերով։ Դրանք հիմնականում ներկայացնում են չարի և բարու աննահանջ պայքարը և հերոսների, որոնք հանդես են գալիս ամենատարբեր հատկանիշներով։ Այս ստեղծագործություններում կարելի է հանդիպել ֆանտաստիկ էակների, ոգիների և առասպելական արարածների, որոնք ուղեկցում են հեքիաթների հերոսներին՝ պայմանավորելով պատումների հարստությունն ու իմացաբանությունը։

Թարգմանիչ և հեքիաթագետ Ալվարդ Ջիվանյանն իր խոսքում անդրադարձել է հրաշապատում հեքիթների պոետիկային, դրանց կառուցվածքին և գեղագիտությանը, առանձնացնելով նաև պատումների լեզվին առնչվող խնդիրները։

]]> Գիտության շուրջ | Բիոէթիկա․ Անի Խալաֆյան https://imradio.armradio.am/2024/05/20/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%a2%d5%ab%d5%b8%d5%a7%d5%a9%d5%ab%d5%af%d5%a1%e2%80%a4-%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%ad%d5%a1%d5%ac%d5%a1%d6%86/ Mon, 20 May 2024 12:17:00 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=12867 Բիոէթիկա եզրույթը (հունարենից bios նշանակում է կյանք, իսկ ethos  վարքագիծ) առաջին անգամ ներմուծվել է գիտություն 1926 թվականին Ֆրինց Յարիի կողմից իր բիոէթիկայի խնդրին նվիրված հոդվածով, որը վերաբերում էր գիտական փորձերի ժամանակ կենդանիների և բույսերի օգտագործմանը։ 1970 թվականին ամերիկացի բիոքիմիկոս Վան Ռենսելաեր Պոտերը օգտագործեց այս եզրը նկարագրելու համար բիոմթնոլորտի և բնակչության թվի աճի միջև եղած կապը։ Պոտերի աշխատությունը հիմք դրեց գլոբալ էթիկայի սկզբնավորմանը, որը գիտություն է կենսաբանության, էկոլոգիայի, բժշկության և մարդկային արժեքների միջև եղած փոխհարաբերությունների մասին։

Բժիշկ – սրտաբան Անի Խալաֆյանն իր խոսքում անդրադարձել է բիոէթիկայի հարցին, ներկայացնելով նաև պացիենտակենտրոնության հիմնմախնդիրը արդի բժշկության մեջ։

]]> Գիտության շուրջ | Օմար Խայյամը և պարսից գրականության ոսկեդարը․ Գառնիկ Գևորգյան https://imradio.armradio.am/2024/05/14/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d6%85%d5%b4%d5%a1%d6%80-%d5%ad%d5%a1%d5%b5%d5%b5%d5%a1%d5%b4%d5%a8-%d6%87-%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%bd%d5%ab%d6%81/ Tue, 14 May 2024 13:50:37 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=12808 Միջնադարյան Իրանի գրականությունը և մասնավորպես Խայյամի բանաստեղծական արվեստը գիտնականների բնորոշմամբ հանդիսանում է համաշխարհային պատմության մեծագույն նվաճումներից մեկը։ Նրա գրվածքներն աչքի են ընկնում յուրօրինակ ոճով, սեղմ կառուցվածքով և բովանդակային խորությամբ, որոնք արատացոլում են իրանական մշակույթի բազմագույն ներկապնակը։

Իրանակագետ Գառնիկ Գևորգյանն իր խոսքում ներկայացրել է Օմար Խայյամի բանաստեղծական ժառանգությունը՝ անդրդառնալով 10–րդ դարի Իրանի պատմությանը, մտածողությանը և կրոնական հոսանքներին։

]]> Գիտության շուրջ | Հայկական միլլեթը և Օսմանյան կայսրությունը․ Վեներա Մակարյան https://imradio.armradio.am/2024/05/06/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%af%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b4%d5%ab%d5%ac%d5%ac%d5%a5%d5%a9%d5%a8-%d6%87-%d6%85%d5%bd/ Mon, 06 May 2024 11:55:28 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=12709 «Միլլեթ» արաբերեն բառ է, որը նշանակում է ազգություն, սակայն Օսմանյան կայսրության տարածքում այն մատնանշում էր մարդու դավանական և ազգային պատկանելությունը, մասնավորապես՝ ոչ մուսուլման լինելը։ Պետոթյան վարչական համակարգը բաղկացած էր երկու հիմնական բաժանումներից՝ տարածքային և դավանական: Ըստ այդմ հասրակությանը բաժանվում էր ոչ թե ըստ էթնո-լեզվական, այլ՝ կրոնական պատկանելության: Օսմանյան կայսրության ոչ մուսուլման բնակչությունը, որը, համաձայն « Թահրիր դեֆթերիի » (Աշխարհագիր մատյաններ) փաստաթղթերի, մոտ 16 րդ դարի կեսերին կազմում էր բնակչության 40 %-ը, բաժանված էր կրոնական երեք միլլեթների՝ հույն ուղղափառ, հայ առաքելական և հրեա։

Արաբագետ Վեներա Մակարյանը ներկայացրել է «Միլլեթ» – ի ինստիտուտի կառուցվածքը և նշամակությունը Օսմանյան պետության մեջ, անդրադառնալով նաև Կոստանդուպոլսի հայոց պատրիարքությաը և նրա պատմական դերին։

]]> Գիտության շուրջ | Մասկուլինություն և ֆեմինիզմ․ Հրայր Խաչատրյան https://imradio.armradio.am/2024/04/29/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%b4%d5%a1%d5%bd%d5%af%d5%b8%d6%82%d5%ac%d5%ab%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6-%d6%87-%d6%86/ Mon, 29 Apr 2024 10:00:10 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=12591 20 — րդ դարի մտածողության սահմանում ուշագրավ էր մասկուլիզմի և ֆեմինիզմի խնդիրը` կանանց և տղամարդկանց  սոցիալականացմանը վերաբերող այն քննարկումները, որոնք,  ենթարկվելով բազմաթիվ շահարկումների, վերաճեցին հասարակական շարժումների։ Արմատական հոսանքների բախումն ի վերջո կազմավորեց երկու հոգեբական և փիլիսոփայական ուղղություններ, որոնք արագորեն ներթափանցեցին մշակույթ և արվեստ. մասկուլինությունը, որի առանցքում տղամարդկանց իրավունքներն էին, արտացոլվեց նախ հետպատերազմյան արվեստում, իսկ ֆեմինիզմը` առավելապես արևմտյան աշխարհի հասարակական և քաղաքական կյանքում։ 

Մշակութաբան Հրայր Խաչատրյան անդրադարձել է ֆեմինիզմի և մասկուլինության հիմնախնդիրներին` նշելով եվրոպական մշակույթում  տղամարդկանց և կանանց դերերի վերարժևորումը։

]]> Գիտության շուրջ | Աղոթք․ Անուշ Ապրեսյան https://imradio.armradio.am/2024/04/22/%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b7%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%bb-%d5%a1%d5%b2%d5%b8%d5%a9%d6%84%e2%80%a4-%d5%a1%d5%b6%d5%b8%d6%82%d5%b7-%d5%a1%d5%ba%d6%80%d5%a5%d5%bd%d5%b5/ Mon, 22 Apr 2024 10:58:58 +0000 https://imradio.armradio.am/?p=12500 Քրիստոնեական վարդապետության համաձայն՝ աղոթքի ժամանակ աղոթողի ներշնչման աղբյուրը, ուսուցիչն ու օգնականը Սուրբ Հոգին է․ «Նույնպես և Հոգին օգնության է հասնում մեր տկարություններին, որովհետև մենք աղոթում ենք» (Հռոմ. Ը 26)։

Աղոթքը ընդգծում է հավատցյալի և Աստծո կապը՝ ցույց տալով կատարելության հասնելու ուղին։ Համաձայն արևելաքրիստոնեական և Հայ եկեղեցու ավանդության՝ աղոթելու ժամանակ դեպի արևելք են դառնում։ Արևելքը հոգևոր և կրոնական իմաստաբանությամբ խորհրդանշում է արդարության ծնունդը և Աստծո տաճարի հաստատման վայրը։

Գրականագետ Անուշ Ապրեսյանն իր խոսքում անդրադարձել է աղոթքի նշանակությանը, բացատրել այս հարցին նվիրված եկեղեցու հայերերի մեկնությունները և Գրիգոր Նարեկացու աղոթամատյանի դերը քրիստոնեության մեջ։

]]>